Paasconflict – Religie hoort niet thuis op school

Laat ik beginnen met dat ik niets heb tegen welk geloof op zich dan ook. Maar zelf ben ik niet religieus. Mijn partner ook niet. Daarom voeden we ons kind ook niet religieus op. We hebben wel voor een Christelijke school gekozen. En nu is het Pasen. Voor ons kind is dit de eerste confrontatie met het Christelijke geloof. Voor mij voelt het heel dubbel. De school is goed, maar religie heeft geen plek op een school voor mij.

Schoolkeuze

We hebben heel bewust voor deze basisschool gekozen. We wisten van tevoren dat dit een school is die Christelijk is ingesteld en waar de leerkrachten actief het geloof uitdragen.

We hebben het hier best uitgebreid over gehad in het orientatie-gesprek met het schoolhoofd. We hebben beloofd dat we een goede interactie tussen ons kind en de leerkrachten niet in de weg zullen staan, door heel uitgebreid tegen te gaan spreken wat zij verkondigen. (Ik gebruik hier verkondigen, zoals dat in het geloof verstaan wordt: uitdragen van het geloof. Het is niet denigrerend bedoeld als alternatief voor ‘vertellen’.)

Eerste religieuze feest

Maar nu is het dan Pasen; het eerste religieuze feest na de verjaardag van mijn mini. Nu komt hij thuis met een paasliedje, dat ze leren. Hij vertelt verhalen over mannen, die doodgaan aan een kruis en daarna weer terúgkomen uit de dood. Dat vindt hij eigenlijk best eng en goedbeschouwd is het dat ook.

Ik had het niet verwacht, maar het voelt alsof de school ónze opvoeding tegenwerkt door mijn kind de verhalen uit de bijbel te vertellen waar hij nog niet aan toe is.

We hebben zijn spirituele opvoeding noodgedwongen uit handen moeten geven. 

Religieuze ouders

Ik hoorde een gesprek tussen twee andere ouders. Zij vonden juist dat er op school veel te weinig werd gedaan met het geloof. Zij wilden graag dat hun kind een dode man op een kruis hadden geknipt en geplakt, zoals zij dat zelf 30 jaar geleden hebben gedaan. Wat jammer toch, zeiden ze, dat de school zo veranderd is.

(Nou zie ik trouwens sowieso de meerwaarde niet van een reli-kleurplaat of een dode man knippen en plakken, maar dat is een zijsprong.)

Wél kennismaken, maar op mijn manier

Het is helemaal niet zo dat ik mijn mini geen kennis wil laten maken met de bijbelse verhalen. Integendeel. Ik denk dat dit heel goed is, als je in Nederland leeft. Maar ik had het op mijn manier willen doen en op een tijd die mij goed leek voor ons kind.

Ik begrijp ook dat er andere ouders zijn, die er anders over denken. Ik heb daar alle begrip voor. Het is alleen zo, dat hun wens en de mijne niet eens zo heel verschillend zijn: we willen ons eigen kind met ons eigen geloof opvoeden.

Wat ik  niet begrijp, is dat ze dat uit handen willen geven aan een school, waar ze geen controle hebben over de precieze bewoording en de uitleg van het verhaal. Ik ben zelf allang blij dat er (net als thuis) paaseieren zijn en werkjes van lentebloemen en lammetjes.

Religie moeten ouders aanleren, niet de school

Dit is precies waar onze medelanders, of anders-gelovige Nederlanders ook tegenaan lopen. Ze willen hun kinderen hun eigen cultuur en geloof meegeven. Dat wil ik ook. Ik verschil hierin helemaal niets van hen. We willen gewoon ons eigen kind opvoeden.

Je kunt thuis, op de zondagsschool, in de moskee, in de tempel of waar dan ook werken aan de spirituele opvoeding in het geloof dat jij belangrijk vindt voor je kind. Daar heb je echt genoeg tijd voor. Bovendien ben je als ouder een grotere bron van inspiratie en een groter voorbeeld voor je kind dan de juf of meester op school.

Ik vind het ook flauw om van een school te verlangen dat ze, naast het pittige leercurriculum, zich ook nog moeten ontfermen over een spirituele kant van je kind.

Waarom geen openbare school?

We hadden uiteraard ook voor een openbare school kunnen kiezen.  (Want wij leven in de Randstad en hebben de keuze uit 7 scholen. Dat is ook niet overal zo.) Openbare scholen zijn alleen niet altijd de beste scholen; hier in de buurt kwamen ze zoveel slechter uit de rapporten van de Onderwijsinspectie dat we ze eigenlijk niet eens overwogen hebben.

Alle onderdelen van het lesplan en het pedagogisch plan van onze gekozen basisschool bevielen ons. Behalve de nadruk op religie. Uiteindelijk hebben we er voor gekozen om hier dan maar een concessie in te doen, omdat we graag willen dat ons kind zich veilig voelt op school én wat leert. ‘Onze’ school (en nog één andere, maar ook Christelijke school) heeft wél de volgende belangrijke kenmerken:

  • weinig verloop in personeel, dus een bekend gezicht voor de klas
  • parttime leerkrachten, die dus niet snel overwerkt raken
  • veel studiedagen voor de leerkrachten, dus oog voor ontwikkeling
  • begeleiding van de eigen 2 leerkrachten voor kinderen die, om wat voor reden dan ook, extra hulp nodig hebben

Het zal wel wennen

Zoals met alles in het leven: het zal wel wennen en het zal wel loslopen. We voeden ons kind op om kritisch na te denken, dus klakkeloos geloven en dogmatisch maar doen wat iemand die zegt de Bijbel gelezen heeft voorschrijft zal hij waarschijnlijk niet doen.

Maar ik voel wel mee met alle ouders die de spirituele ontwikkeling van hun kind eigenlijk liever in eigen hand hadden gehouden. Door de enorme hoeveelheid Christelijke basisscholen en de relatief kleine hoeveelheid écht goede openbare scholen heb je bijna geen keuze.

Gebrek aan keuze

De keuze voor thuis zelf onderwijs geven is er in Nederland ook niet. Over het algemeen ben ik het daar mee eens; het is in het belang van het kind dat het met leeftijdsgenootjes en ontwikkelingsgelijken kan spelen. Op een school kun je dat gemakkelijk en laagdrempelig regelen. Het organiseren van deze scholen kost geld en het is prettig als iedereen daar gebruik van maakt, zodat iedereen daar ook aan bij kan dragen.

Alle ouders willen tenslotte het beste voor hun kind, zoals ik al eerder schreef. En het is aan ons om de keuze te maken wat we het belangrijkst vinden: spirituele vrijheid voor je eigen opvoeding of goede schoolresultaten. Maar eigenlijk is het wrang dat we die keuze moeten maken.

En jij? Heb jij al een keuze gemaakt voor een basisschool? En lukt het jou om de spirituele opvoeding van je kind zelf te doen? Of wil je juist dat de school het doet?

The following two tabs change content below.
Marianne Cysouw
mama | groepsleidster | wetenschapper | eigenaar Authentiek Ouder | gezin met partner, mini en poes
Marianne Cysouw

Laatste berichten van Marianne Cysouw (toon alles)

8 gedachten over “Paasconflict – Religie hoort niet thuis op school”

  1. Er zitten best veel stukken in je verhaal waar ik het mee eens ben, maar niet de conclusie 🙂 . Als christelijk kind op een openbare basis- en middelbare school heb ik ervaren hoe belangrijk het is als je ouders en leerkrachten dezelfde waarheid uitdragen – precies tegenovergesteld aan hoe het voor jou nu is en tegelijkertijd hetzelfde. Want de gemiddelde openbare school staat helaas niet neutraal, maar negatief ten opzichte van religie. Daarom wil ik mijn kind graag naar een christelijke school. Maar tegelijkertijd staat ook voor mij de kwaliteit van onderwijs voorop, en daarom vind ik het erg jammer dat veel ouders zicht door een gebrek aan goede openbare scholen gedwongen voelen hun kind dan maar op een christelijke school te doen. En daarmee ben ik bang dat straks de christelijke school de kinderen niet meer christelijk mag opvoeden omdat er teveel niet-gelovige kinderen opzitten…

    1. Ik heb zelf nooit op een openbare school gezeten, dus ik praat een beetje bevooroordeeld. Ik denk dat het gewoon niet meer van deze tijd is dat een school, een openbare ook niet, een positie inneemt over het geloof. Ik denk echt dat het beter is om religie in ieder geval tot de bovenbouw te bewaren, wanneer kinderen ook echt al een beetje kunnen redeneren. En natuurlijk moeten openbare scholen niet negatief staan tegenover welk geloof dan ook. Dan zijn ze niet echt openbaar.

      Het is ook gewoon niet alleen zo dat er een gebrek aan goede openbare scholen is, er is een gebrek aan openbare scholen. 85% van de mensen gelooft niet in een god en is geen aanhanger van welke religie dan ook. 90% van de scholen is een christelijke school. Dat is toch merkwaardig?

      En waarom wil je precies dat de school kinderen opvoed in de religie? Wil je daar echt de regie over uit handen geven? Zou het niet voldoende zijn als de school jou niet tegenspreekt?

      En is het OK dat een Christelijke school evolutieleer volledig negeert? Of voor een Christelijke middelbare school om creationisme te verkondigen?

      Is het niet simpeler om alle scholen, die openbaar toegankelijk zijn, gelijk te stellen met overheidsinstellingen, waar geloof ook niet meer toegelaten is? We vinden het ondertussen allemaal heel logisch dat je niet geweigerd mag worden als ambtenaar vanwege een bepaalde religie. We vinden het allemaal (als samenleving) prettig dat een gemeentehuis geen religieuze symbolen draagt en geen religieuze verwerking heeft van een huwelijk. Maar voor scholen is het wel OK? Waarom dan?

  2. Even los van geloof (want dat is zo te lezen iets waar meningen flink over kunnen verschillen) zou je dit groter kunnen trekken. Wil je de opvoeding sowieso uit handen geven. Als een kind vijf dagen per week minimaal zes uur per dag op school zit, laat je een kind dertig uur per week door iemand anders opgevoed worden. En die persoon heeft/personen hebben een lesmethode, en opleiding (die vaak gebiast zijn) en een persoonlijke mening die af kan wijken van de jouwe. Denk bijvoorbeeld aan de focus op wiskunde in het onderwijs, of het feit dat ons koloniale verleden nog steeds verzwegen wordt. Huilende kinderen laten huilen, etc. Maar wil je een kind dan niet op school doen. Moeilijk… Want wat dan? Je moet behoorlijk veel in je mars hebben voor thuisscholing en je kind mist dan weer bepaald sociaal contact met andere kinderen etc.
    Misschien dan maar proberen de geest van je kind open te houden. Dus duidelijk te maken dat wat ze leren niet de enige waarheid hoeft te zijn. Zodat ze altijd blijven denken en vragen. Open blijven staan voor alles.

    1. Het is ook gewoon niet een simpel ding. En je kunt voor je kleuter niet zomaar een basisschool 20 km verderop kiezen, omdat je denkt dat die school beter bij jou als gezin past. Natuurlijk wil ik ook dat hij na school met vriendjes kan gaan spelen, of het bos in kan gaan.

      Natuurlijk proberen we onze kind zoveel mogelijk open te laten staan voor van alles, ook voor religie. En dan maar hopen dat het genoeg is.

      Je kind thuis scholen is in Nederland helemaal niet gemakkelijk. En, wat ik hierboven ook zei, wat mij betreft terecht: kinderen hebben er recht op om naar school toe te mogen gaan.

  3. Interessant. Onze dochter gaat straks naar alle waarschijnlijkheid ook naar een Christelijke school en we hebben het hier thuis zeker over. Over hoe we vanaf de zijlijn mee zullen kijken en mee zullen begeleiden.

    Ik vind 4 jaar wel echt erg vroeg om over dode mannen die weer opstaan te beginnen. Dat vind ik vooral een inschattingsfout van de kleuterjuf. Toevallig hadden we het hier dit weekend over met de schoonfamilie. Een van de kinderen heeft jarenlang een trauma/fixatie gehad door een bijbels verhaal dat hem werd verteld toen hij 4 was over een in 2-en gehakte baby ofzo. Mijn schoonmoeder heeft direct geklaagd en de kleuterjuf was blij dat ze hiervan bewust was gemaakt; ze zou het heftige verhaal schrappen uit haar repetoire. Dus feedback geven kan blijkbaar wel.

    Pasen is best lastig om uit te leggen aan een kind van 4, bedenk ik mij nu. Anders dan het knuffelige kerstfeest. Terwijl Pasen eigenlijk belangrijker is, IMHO.

    1. Uiteindelijk had onze mini het hele verhaal niet zo meegekregen, omdat hij iets anders veel interessanter vond. Gelukkig. ‘Dood’ is bij ons ook niet zo’n vreemd concept, want onze huiskat is vorig jaar overleden en sindsdien heeft de mini een vrij aardig beeld van wat er dan gebeurt, én dat het leven daarna gewoon doorgaat. Maar ik zal nog eens vragen wat de juf nu precies heeft verteld, want het verhaal kan ook van een ander kind komen, die in de kerk iets bijzonders heeft gehoord.

      En ja, Pasen is een heel ander ding dan Kerst. Natuurlijk is iedereen blij als er een baby geboren wordt: daar hoef je niet eens verder iets bij uit te leggen. Kraambezoek lijkt me ook vrij normaal. En wat betreft het nergens mogen slapen verhaal, nou ja: dat is nog steeds actueel met vluchtelingen die niet altijd ergens terecht kunnen.

      Ik hoop dat op deze school vooral bij Pasen en Kerst een soort piekje religie zal zijn, maar dat is nog even afwachten.

      1. Ik ben hier sinds jouw artikel dagelijks een beetje over aan het nadenken. Over hoe ik het idee van Pasen kan uitleggen aan onze dochter straks. Ik vind ‘dood’ niet zo eng op die leeftijd, maar ‘weer opstaan’ wel. Ik denk dat ik er iets van ga maken dat iemand in ons hart kan blijven leven als wij aan hem of haar blijven denken. Dat dat als het ware het ‘opstaan’ is. (Zo lijkt het mij eerlijk gezegd ook bedoeld, als verhaal). Dus dat deel kan ik wel wat mee. Nu nog het waarom van het doodgaan bedenken.

        1. Inmiddels is onze mini gerustgesteld met dat in ‘verhalen’ van alles kan, dat niet echt gebeurt. Ik heb bewust het woord ‘sprookje’ vermeden, maar we hebben het wel gehad over dat de wolf in Roodkapje ook niet echt kan praten, en dat Pluk natuurlijk niet echt in zijn eentje in een torenkamertje woont.

          Voor mijzelf zijn verhalen in de bijbel vooral verhalen om iets van te leren: hoe je het beste met elkaar kan omgaan, wat voorbeelden zijn van gewenst gedrag. Het zijn herinneringen aan wat je toch al weet; een balk in je eigen oog en een splinter in die van een ander (kijk ook eens naar je eigen gedrag als je commentaar hebt), 5 broden en 2 vissen (als je deelt is er altijd voldoende), Jezus in de tempel (het is niet OK om andere mensen uit te buiten)…

          De juf brengt het als ‘een vrolijk en droevig verhaal tegelijk’. Maar ik weet niet of ik nou per sé had gewild dat de juf uitlegt hoe je met dood omgaat. Niet dat ik een probleem heb met het concept, maar ook dat spirituele deel heb ik graag zelf in handen. Nu voel ik me alsof we ‘geluk’ hebben dat we al met ‘dood’ te maken hebben gehad voor deze tijd…

          Ik blijf het lastig vinden, religie/spiritualiteit op school.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *