naughty-step

Time-out! – Geen straf, maar leermoment

Ik heb een behoorlijk grote ervaring met een behoorlijk diverse groep kinderen. Ik heb een flink aantal jaar gewerkt op een kinderdagverblijf, een voorschool en ook her en der op de BSO. En nu heb ik al twee en een half jaar een klein kind thuis. Ervaring genoeg dus. Ook met time-outs.

Geen fan

Ik ben geen enorm fan van een time-out, maar soms weet ik ook niet meer hoe de zaak anders op een voor alle partijen schappelijke manier is op te lossen. Het is niet alleen belangrijk dat het gezellig blijft, maar ook dat een kind leert welke uitingen wel en niet geaccepteerd worden door de maatschappij. Na één keer waarschuwen moet je ingrijpen en soms is er geen andere consequentie dan apart zetten. En heel soms heeft een kind gewoon echt even tijd voor zichzelf nodig.

Op het werk had ik meestal een kleedje dat dienst deed als time-out plek. Dat lag gewoon midden in de zaal, maar iedereen wist dat het kindje dat daar zat echt met rust gelaten moest worden. De kindjes wisten zelf ook dat ze daar moesten blijven totdat ze weer gehaald werden of totdat de timer ging. (Op een grote, drukke groep is het soms niet te doen om in de gaten te houden dat een kind echt maar 2 minuten zit. Een kookwekker helpt enorm.) Thuis zetten we de mini op de onderste traptree (ook als we van boven moeten komen!).

Afkoelen

Kinderen die even moeten zitten om tot rust te komen vertel ik meestal direct: “Je mag er weer bij komen, zodra je weer rustig bent.” Het heeft geen zin om dat na te bespreken. Je geeft ze zo direct al een moment om terug te keren. Eierwekkers zijn niet nodig, want ze hebben geen straf. Je moet niet verbaasd zijn als ze na vijf seconden al opstaan en weer mee komen doen. Dat is OK. Als ze nog niet rustig genoeg zijn, kun je dit gewoon herhalen. Het gaat er niet om kinderen af te zonderen, maar te kalmeren.

Toch straf

Zitten na straf bespreek ik wel altijd na. Het is belangrijk met kleine kinderen dat je ze dan een vraag stelt die ze zelf kunnen beantwoorden. “Waarom zit je hier?”, is voor de meeste kinderen te abstract. “Wat heb je gedaan?”, klinkt alsof alle gedrag van het kind negatief was. Ik vraag zelf meestal: “Wat ging er mis?” Meestal komt er dan wel een antwoord dat tot de kern komt. Ik volg dat vaak op met: “Waarom mag dat niet?” Dat geeft ongeveer zo’n gesprek:

  • ik: Wat ging er mis?
  • mini: Achter gillen binnen. Mama nee zegt. Mini slaan.
  • ik: Ja, je ging gillen, terwijl we binnen waren. En toen ik ‘nee’ zei, ging je mij slaan. Waarom mag je binnen niet gillen?
  • mini: Leise! (Zachtjes)
  • ik: Ja, binnen praten we zachtjes, voor de katten en voor de buren. Buiten kunnen we gillen. Waarom mag je niet slaan?
  • mini: Au mama. Kusje geven?
  • ik: Heel goed. Slaan doet pijn. Zeg even sorry, dan kunnen we kusjes geven.
  • mini: Sorry, mama.
  • ik: Dank je wel, liefje. Kom, we gaan weer verder spelen.

Het mooie van het systeem is dat kinderen het onderling ook zo gaan uitvoeren. Ik heb groepen gehad waarin kinderen tegen elkaar zeiden: “Ga maar even op het kleedje zitten.” En dan gingen ze daarna ook samen nabespreken. Heel goed! En kinderen, ook onze mini, lopen uit zichzelf naar de afkoelplek toe als ze zich geen raad weten met een emotie. Dat is een mooi signaal voor mij en een prima manier om met zo’n heftige emotie om te gaan. Onze mini maakt er helemaal een klein feestje van: hij zegt dat hij boos is, stampt naar de trap en zegt dan dat hij op de trap gaat zitten. Soms haalt hij ergens tussendoor eerst nog een knuffel. De time-out plek helpt hem duidelijk om zijn emoties een plekje te geven.

Ook voor mij

Er is nog een voordeel. De time-out geeft mij ook een beetje tijd (thuis meestal 15 tot 30 seconden) om over mijn boosheid heen te stappen en te reageren zoals het zou moeten. (Hm, als ik het zo bekijk is de time-out dus voornamelijk voor de ouders!)

Gebruik jij time-outs thuis? En werkt dat ook?

The following two tabs change content below.
Marianne Cysouw
mama | groepsleidster | wetenschapper | eigenaar Authentiek Ouder | gezin met partner, mini en poes
Marianne Cysouw

Laatste berichten van Marianne Cysouw (toon alles)

2 gedachten over “Time-out! – Geen straf, maar leermoment”

  1. De eerste keer dat ik mijn zus haar dochter naar de hoek zag sturen -bedoeld als time-out-, schrok ik hier flink van. Als volwassenen interpreteerde ik dit als vernederend voor het kind. Een beetje zoals je -voor mijn tijd- op school in de hoek als “ezel” werd gezet, als je niet meekwam met de stof. Een soort straf inderdaad: je wordt geïsoleerd wanneer je niet conformeert aan de regels.
    Misschien was dat het ook wel een beetje, zeker dat laatste.

    Maar de hoek werd al snel de gang/trap, omdat dat beter leek te werken. De reden was ook niet meer omdat ze ook maar iets deed wat niet mag, maar omdat ze steeds wilder werd, tot het moment dat ze van alles deed waarvan ze wist dat het niet mag. Er zat vaak een opbouw naar dit soort momenten, waarin er steeds meer gebeurde en het kind overprikkeld leek te raken. Je ziet het ook aan haar: ze kan zich niet meer concentreren, maar wil toch overal bij betrokken blijven. Het lijkt bijna uit wanhoop dat ze van alles gaat proberen. Dan is een rustmomentje wel fijn: voor de gasten, voor de ouders, maar ik denk ook voor het kind, zoals je in het artikel beschrijft.

    Het mooiste is inderdaad dat het kind leert een rustig plekje op te zoeken als het even overprikkeld is. Zelfkennis zeg maar. Maar ziet een kind dat ooit zelf in, wanneer het de time-out als straf ziet?

    Ik heb time-out zien ook werken bij een jongen van nu 11 met autistisch spectrum stoornis. Als gevolg van ASS is het voor hem heel moeilijk te eten in gezelschappen. Zijn ouders hebben het niet optimaal aangepakt, en hem met zijn bord in de hoek gezet als straf “tot het op is”. Maar intussen (hij zit door omstandigheden niet meer bij zijn ouders) heeft hij zichzelf aangeleerd een rustig plekje op te zoeken als hij wil eten.

    Tenslotte moet ik toegeven dat ik zelf ook niet zonder autistische trekjes ben. Ik heb echter nooit deze ‘straf’ gehad, omdat ik juist heel rustig wordt/werd wanneer ik overprikkeld ben. Ik heb ervaren dat even een time-out nemen ook voor mij kan werken, waarna ik beter informatie kan verwerken. Maar ik heb dat pas op latere leeftijd geleerd: misschien hadden mijn ouders mij ook op de trap moeten laten zitten als ik te rustig werd, wat me een aantal vertraging in mijn leven had bespaard? Moeilijk 😉

    1. Ik denk dat het altijd belangrijk is om te kijken of wat je kind doet een time-out waard is. Soms heb je er ook zelf een nodig, zodat je rustig en volwassen kan uitleggen waarom iets ongewenst is.

      In grote groepen zie je dus wel dat er kinderen zijn die behoefte hebben aan zo’n terugtrekplek. Anderen reageren er te overdreven op.

      Wat mij betreft hoeft er dan ook geen onderste tijdsgrens aan te zitten. Als je er weer over kunt praten, ben je rustig genoeg om er weer bij te komen.

      En tsja, te rustig blijft natuurlijk lastig te ontdekken!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *